|
|
Pėrqasje mė e gjėrė
bujqėsinė organike
Nga 10 -11 Korrik 2006 nė
Durrės zbriti pėrsėri eksperti i bujqėsisė organike tashmė i njohur
mirė nė Shqipėri z. Darko Znoar pėr tė dhėnė eksperiėncėn e tij nė
njė auditor me ekspertė tė bujqėsisė shqiptare, kėtė radhė nga
qyteti i Durrėsit. Bashkė me tė erdhi dhe drejtuesi nga fondaconi
hollandez Avalon pėr projektin rajonal, “Pėr Zhvillimin e Bujqėsisė
sė Qėndrueshme nė vendet e Europės Jug lindore” z. Van der
Bijllardt. Pjesmarrja e grave aktore nė bujqėsisnė organike ishte
njė tjetėr aspekt interesant i kėtij trainimi.

Ekspert i
Bujqėsisė Organike nga fondacioni "Avalon", Durrės - Korrik 2006
Nė mbrojtje tė pasurisė
gjenetike tė vendit.
Nė literaturėn e
vendit njė ndėr 10 ekotipet mė tė mira tė vendit ėshtė dhija e zeze
e Dukatit. Njė burim ndėrkombėtar thotė se kjo dhi renditet ndėr 50
ekotipet mė te mira nė botė. Fatmirėsisht kjo racė ka mbijetur
erozionit gjenetik tė pėrshpejtuar kėto vitet e fundit. Janė vetė
barinjtė e zonės qė janė tė interesuar ta rujnė atė, mbasi ata
shohin tek dhija e zezė e Dukatit sė pari leverdinė ekonomike qė
kanė. Kjo dhi e pėrshatur nė ekosistemin e Dukatit qysh prej tė
paktėn 2000 vjetėsh siguron njė prodhimtari tė lartė, mbi 100 litra
qumėsht per koke dhe 1-2 keca nė vit vetėm me kullotjen e lirė. Pėr
mė tepėr shija e mishit tė kecit tė kėsaj zone ėshtė tepėr e
dallueshme e e kėrkuar gjithnjė ė mė tepėr. Tashmė numurohen rreth
3000 dhi nė Dukat dhe numri sė paku nuk shėnon zvoglim. Disa barinj
tė dalluar si Viron Nela e Sheme Xhelili kanė tufa dhish me rreth
500 krerė. Po kėshtu delja e Dukatit pėrbėn njė ekotip tė adoptuar
shumė mirė me kushtet e zonės, trupvogel, por tepėr e shkathėt nė
terren tė thyer tė zonės.
Nė dėshirėn pėr
tė njojtur mė mirė vlerat e tė imtave me tipare tė spikatura tė
zonės Shoqata Karaburuni e mbėshtėtur dhe nga Shoqata e Bujqėsise
Organike organizuan mė 29 Maj nė Fushė-Dukat njė konkurs zonal pėr
dhinė e zezė tė Dukatit dhe delen e Dukatit.
Nė konkurs
morren pjesė 13 fermerė. Njė komision i ngritur me specialistė tė
zonės dhe specilistė nga Tirana bėri vlerėsimin me kriteret e
njojtura shkencore dhe pėrcaktoi fituesit. Banorėt vendas paraqitėn
mjaft interes e kuriozitet nė kėtė aktivitet, sidomos fėmijėt.
Aktiviteti u pasqyrua dhe nė mediat lokale. Kėshtu Shoqata
Karaburuni konfirmoi se ėshtė e angazhuar qė ta ruajė pasurinė e
pazėvendėsueshme tė zonės, duke shpresuar se ka dhenė edhe njė
kontribut nė ruajtjen e resurseve gjenetike tė vendit.



Pamje nga konkursi rajonal i bagėtive tė imėta, Dukat - Maj 2006
“Edhe unė kontribuoj pėr mbrojtjen e rruzullit tė dheut”
Mė 22 Prill 2006 Shoqata e Bujqėsisė
Organike nė kuadėr tė ditės sė TOKĖS organizoi njė eskursion me
rreth 100 studentė tė Universitetit Bujqėsor nė njė fermė organike
nė fshatin Lanabregas (pranė Gurores nė malin e Dajtit)
Njė program prej 4 orėsh jo vetėm qė
i dha njė mesazh tė qartė studentėve, por njėherazi projektoi nė
kėtė kuadėr disa aktivitete pėr tė ardhmen nė drejtim tė zhvillimit
tė bujqėsisė organike nė vend, si njė ēėshtje kyē pėr zhvillimin e
vėndit. Pėr gjithė tė pranishmit u organizua njė drekė vetėm me
produkte organike shqiptare, tė ēertifikuara nga SHBO.
Pastaj njė festė e vėrtetė me muzikė
dhe kėrcimtarė u organizua, ku studentėt vetė ishin pjesė e
performancės. Nė bluzat e studentėve ishte shkruar DITA E TOKĖS dhe
GO ORGANIC.
I gjithė aktiviteti u bė me
mbėshtetje tė Fondacionit Hollandez, Avalon, qė synon zhvillim tė
qėndrueshėm nė Europėn Jug-lindore.



Dita e
tokės me studentėt e Universitetit Bujqėsor dhe me ushqim organik,
22 Prill 2006
Ministria
Bujqėsisė bėhet aktor nė lėvizjen pėr njė bujqėsi organike
Pas miratimit te ligjit pėr
bujqėsinė organike nė vitin 2004 Ministria e Bujqėsisė planizon njė
sėrė aktivitetesh pėr mbėshtetjen nė terma real lėvizjen e bujqėsisė
organike nė vend. Nė kėtė kuadėr ėshtė dhe njė nga aktivitetet mė tė
rėndėsishme pėr kėte vit organizimi i njė trainimi 10 ditor tė njė
grupi tė zgjedhur specialistėsh nga vetė Minstria dhe OJF-tė qė
operojnė nė fushėn e bujqėsisė organike nė vend. Ky trainim u
zhvillua pjesėrisht nė Tiranė dhe pjesėrisht nė Tiranė nga 27 Mars -
7 Prill 2006. Trainuesit ishin zgjedhur nga trupa mė e madhe
inspektuese e ēertifikuese e Italisė, Instituti pėr Ēertifikim dhe
Etikė Ambjentale (ICEA). Financues ėshtė Fondi Europian pėr
Zhvillimin Rajonal, Intereg III Itali – Shqipėri.

Anėtarė tė
SHBO-sė nė treinimin pėr bujqėsinė organike, Bari - Prill 2006
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vaji i paketuar ne shishe qelqi, gati per eksport

Aktori kryesor ne kete
rast eshte sipermarresja e firmes “Shkalla”, Shpresa, nje vajze
Tiranase me nje pasion te admirueshem per te nxjerre ne treg nje vaj
ulliri me vlera aspak te zakonshme ne tregun shqiptar, madje
konkuruese ne tregun nderkombetar.
Me kete pasion dhe
profesionalizmin e saj ajo ‘zbuloi’ se kultivari i ullirit autokton
“Ulliri i bardhe i Tiranes” kishte cilesi shume te mira per te dhene
nje vaj superior. Dhe ajo ishte mjaft e sakte.
Ne panairin nderkombetar te prodhimeve organike ne Nurnmberg,
Gjermani, nje expert italian i vajit te ullirit, kur
degustoi kampionin e vajit te prodhuar nga Shpresa pyeti se
ēfare aromizantesh keni perdorur. Dhe gati nuk e besonte se ai ishte
origjinal. Cilesine
teper te larte e te
veēante e vleresoi me noten shkelqyeshem nje kompani zvicerane, pas
vleresimit te panelit te degustimit dhe te analizave te detajuara
bio-kimike, e cila beri dhe porosine per t'a
importuar ate dhe per t'a futur ne tregun teper cilesor e te
shtrenjte zviceran.Aktor me nje rol te veēante ne kete ndermarrje
eshte edhe ekipi i Shoqates se Bujqesise
Organike, qe ne menyre konstante dhe per nje kohe 2-3 vjeēare ka
ndjekur te gjithe procesin nga menaxhimi i prodhimit organik ne
nivel ferme deri tek negociatat me kompanine zvicerane. Sidoqofte
aktoret me te shumte dhe kryesore qene vete fermeret e prodhimit te
ullirit organik, sidomos ato te Vrapit e te Saukut.A eshte ky
eksport nje rast sporadik apo nje potencial i madh per ekonomine
shqiptare? Natyrisht jemi tei prirur te pohojme te dyten. Por qe ky
potencial te konvertohet ne nje realitet dhe te shenoj rritje
te vazhdueshme kerkon mbeshtetje. Dhe ka ardhur koha qe vete shteti
duhet te mendoje qe keto filiza te lindur ne kete terren pjellor,
por te lene shkrete, ti ushqeje qe te rriten e te mos i lere te
thahen.
|
|
Vaji i ullirit
bio “Shkalla SH” nė 10-en
e
botės

Vaji i ullirit organik i prodhuar nga Znj. Shpresa
Shkalla ėshtė renditur nė 10 vendet e para nė konkursin
botėror “Ēmimi ndėrkomėtar BIOL”.
Gjatė Prill – Maj 2005, nė Itali,
qytetin e Andrias, u zhvillua konkursi mė i madh nė botė
pėr vajin e ullirit organik nė tė cilin mori pjesė edhe
pėrpunuesja Shpresa Shkalla nga Shqipėria. Vaji i saj
ėshtė i njė cilėsie ekstra tė virgjėr dhe pėr mė tepėr i
ēertifikuar si organik nga bio.inspecta, Zvicėr, sipas
Rregullores 2092/91 tė BE dhe sipas Standartit tė
Zvicrės dhe BioSuisse mbi produktet organike. Kjo ėshtė
njė arritje mjaft e madhe po tė kemi parasysh se nė kėtė
konkurs merrnin pjesė 213 pjesėmarrės nga e gjithė bota,
duke filluar nga SHBA e deri nė Zelandėn e Re, duke
pėrfshirė edhe vende si Italia, Spanja, Franca, Greqia,
Kroacia, me mjaft eksperiencė nė prodhimin e vajit tė
ullirit ekstra tė virgjėr organik. |
|
Aktivitetet kryesore
2003
|
Shoqata ambjentaliste
protestojnė kundėr shkarkimit tė misrit dhe sojės
GJM nė Portin e Durrėsit.
31 Tetor 2003.
Shoqata ambjentaliste protestuan para portave tė
Portit tė Du- rrėsit, kundėr shkarkimit tė njė
partie misri dhe soje MGJ nė kėtė port, e cila
kishte mbėrritur nga SHBA, nė kuadrin e programit
tė USDA “Ushqim pėr Progres”. Mė shumė se 80
ambjentalistė dhe fermerė hodhėn parrulla si:
“Shqipėria pa OMGJ”, “Ndal
ushqimit Frankenshtain”, “Jo gjithmonė “YES”, pa
ditur ē'ka nė thes”, etj.
Konferenca "Shqipėria pa OMGJ"
Mė
28 Nėntor 2003, me rastin e 91 vjetorit tė Ditės sė
Pavarėsisė, mė shumė se 140 anėtarė tė shoqėrisė
civile u mblodhėn sė bashku pėr tė shpallur njėzėri
edhe njė herė se sovraniteti
i ushqimit ėshtė pjesė e sovranitetit tė njė vendi
dhe se ekzistojnė shumė arsye qė Shqipėria tė jetė
njė vend pa OMGJ. Pjesėmarrės nė kėtė takim
ishin anėtarė tė Shoqatės sė Bujqėsisė Organike,
Shoqatės sė Konsumatorit Shqiptar, tė organizatave
ambjentaliste, shoqatave tė grave, studentė dhe
profesorė tė universiteteve. Ndėr referuesit ishin
dhe pėrfaqsues tė “Green Peace” nga Gjermania,
“Green Action” nga Kroacia” dhe “Umanoterra” nga
Sllovenia. Ky aktivitet u
organizua nė kuadrin e Programit “Lindje-Lindje” me
mbėshtetjen e OSFA-s (Shoqėria e Hapur pėr
Shqipėrinė).
|
|
|
|
Aktivitetet
kryesore pėr vitin 2004
Shoqata
e Bujqesise Organike dhe Shoqata Masmedia dhe
Mjedisi
Nje grup i gjere organizatash
te shoqerise civile shfaqin ne nje konference
shtypi, shqetesimin e tyre ne rritje per ndotjen
gjenetike qe po ndodh ne Shqiperi dhe indiferencen e
pakuptueshme te institucioneve te shtetit Shqiptar.
Nje kampion misri i marre rastesisht ne rrjetin e
shitjes se inputeve bujqesore ne veri te vendit
rezultoi me ndotje gjenetike pas nje testi
laboratorik te kryer ne Gjermani (Genescan,
Frajerburg). Pjesemarresit e kesaj konference ishin
SHBO dhe Shoqata "Masmedia dhe Mjedisi".
Mbledhja e Asamblesė sė
Pėrgjithshme tė Shoqatės sė Bujqėsisė Organike
Maj 2004
Shoqata e Bujqesise Organike (SHBO)
ne mbledhjen e saj vjetore miratoi njezeri raportin
e veprimtarise se kesaj shoqate mbajtur nga drejtori
i saj ekzekutiv, z. Lavdosh Ferunaj si dhe raportin
e mbikqyrjes financiare. Ne raportin e SHBO-se vend
te rendesishem zinte edhe raportimi lidhur me
qendrimin ndaj OMGJ-ve, si dhe vazhdimi i programit
te nisur. U moren disa vendime lidhur me
permiresimin e standarteve te bujqesise organike dhe
strukturave te inspektim - ēertifikimit brenda
SHBO-se. Gjithashtu vetem me 2 abstenime u vendos qe
krahas perpjekjeve te SHBO-se per te ndikuar ne
permiresimin e ligjit nr 9199 date 26.02.04 “Per
prodhimin, perpunimin, ēertifikimin dhe tregtimin e
produkteve BIO”, SHBO te vazhdoje veprimtarine e saj
dhe te dale ne treg me etiketimin “organik” per
fermat e produktet e etiketuara si te tilla ne
vazhdim. Mbledhja zgjodhi strukturat e saj
drejtuese. President i shoqates u rizgjodh z. Zyhdi
Pepa.
PROMOVIMI I
BUJQESISE ORGANIKE NE RAJONIN E BALLKANIT
Tirane, 1 Tetor 2004
Shoqata
e Bujqesise Organike dhe projekti i GTZ-se «
Mbeshtetje e zhvillimit
ekonomik » organizuan
seminarin e trete 5 ditor per vendet e Europes
Juglindore
me teme
“PROMOVIMI I BUJQESISE
ORGANIKE NE RAJONIN E
BALLKANIT”.
Gjate kesaj jave 20 studente, te porsadiplomuar dhe
prodhues te rinj nga Bullgaria, Serbia-Mali i Zi,
Maqedonia dhe Shqiperia u mblodhen se bashku per te
diskutuar eksperiencat e vendeve perkatese si dhe
per te piketuar mundesi te zhvillimit te bujqesise
organike ne rajon. Ne nje fryme miqesore te
admirueshme studentet shpalosen edhe njehere
potencialet e medha te vendeve te rajonit per nje
bujqesi te qendrueshme dhe nevojen e venies ne
eficence te ketyre potencialeve si nje ure e
nevojshme per integrimin ne BE te vendeve te rajonit.Gjithashtu
ata manifestuan nje fryme te forte te bashkepunimit
ne marredheniet sociale e shpirterore te gjenerates
se re, gje qe deshmon se ardhmja e vendeve te
Ballkanit po drejtohet ne nje rruge te re, drejt nje
bashkjetese te fqinjesise se mire
dhe integrimit europian. Te
gjithe pjesemarresit me
rastin e perfundimit te seminarit
paten rastin te shijojne nje darke teper te veēante,
vetem me prodhime te siguruara nga ferma organike te
certifikura dhe te mbeshtetura nga Shoqata e
Bujqesise Organike.
|
|
BALLKANI I BASHKOHET FUSHATES PER EUROPEN PA
OMGJ
Tirane, me 5 Nentor 2004
Perfaqesuesit
e OJQ-ve nga pese vende te Europes Juglindore kane filluar
nje fushate per nje Balkan pa OMGJ. Kjo inisiative behet ne
kuadrin e nje fushate te madhe per nje Europe pa OMGJ, e cila ka
filluar para disa kohesh.
Sot ne Europe me shume se 70 % e konsumatoreve
refuzojne te konsumojne prodhime me OMGJ. Si rezultat i ketij
refuzimi praktikisht nuk po mbillen me OMGJ.
Refuzimi nga ana e
konsumatoreve europiane per te konsumuar ushqime me OMGJ ka
ndikuar shume negativisht tek vendet qe eksportojne OMGJ, te
cilet konstatojne se eksportet e tyre jane ulur.
Per shembull: eksporti i misrit amerikan ne
Europe eshte ulur me 99.4 %.
Qendrimi I konsumatoreve
europiane ndikuar nga shume raporte shqetesuese rreth ndikimit
negativ (potencial) per shendetin dhe ambjentit nga ana e
OMGJ-ve. Disa shembuj te koheve te
fundit jane:
- Nje raport sekret i misrit
te modifikuar gjenetikisht qe quhet MON 863 i cili u publikua ne
Prill te ketij viti nga e perditshmja franceze Le Monde. Raporti
tregon se kavjet e ushqyera kane pasur deformime serioze (sic
jane shtesat e ndryshme te peshes, permbajtje te ndryshme te
qelizave te bardha te gjakut) sesa ato qe i kane pasur kavjet e
ushqyera me miser konvencional.
- SHBA : nje raport i
publikuar ne tetor te ketij viti tregon se ne SHBA jane perdorur
60 milione kilograme herbicide me futjen e OMGJ, me shume se sa
zakonisht. Shifrat bazohen nga te dhenat e Sherbimit kombetar
per statistikat bujqesore, qe eshte nje institucion i shtetit
amerikan. Ne mars te ketij viti Shoqata mjekesore britanike, e
cila perfaqeson 120 mije mjeke britanike nxori nje deklarate qe
thote se ekziston « nje mungese faktesh te bazuara ne kerkime
shkencore (mbi OMGJ) persa i perket efekteve afat-mesme dhe
afat-gjata per shendetin ».
Lavdosh Ferruni : « ne
deshirojme qe te ndergjegjesojme Parlamentin Shqiptar qe OMGJ
jane refuzuar ne Europen e Bashkuar dhe se ekzistojne shume
dyshime rreth ndikimit te tyre tek shendeti i njeriut dhe
ambjenti. « Shqiperia pa OMGJ » do te ecin krahe per krahe me
« Europa pa OMGJ ». Ferruni theksoi se refuzimi i tyre eshte
shume i forte ne Itali dhe ne Greqi, te cilet jane dy partneret
me te medhenj tregetar te Shqiperise. Raporti i BE per
Shqiperine ne vitin 2003 (i botuar ne Maj 2004) kerkon
vecanerisht qe legjislacioni Shqipetar te behet ne baze te
standateve te BE.
Geert Ritsema i organizates
Friends of the Earth per Europen tha « Neqoftese Shqiperia
deshiron te behet nje kanditat serioz per hyrjen ne BE, duhet te
bej legjislacionin per OMGJ te cilat perputhen me standartet
Europiane ».Jagoda Munic nga
organizata Kroate Green action shtoi : « Kroacia eshte nje vend
jashte BE-se e cila ka adoptuar legjislacionin mbi OMGJ-te edhe
me strikt se ligjet e BE-se. Ne e ftojme Shqiperine dhe vende te
tjera te rajonit te ndjekin shembullin tone dhe ti bashkohen
iniciatives per nje Ballkan pa OMGJ ».
Aktivitetet kryesore
1997-2001
9 Nėntor 1997
Workshop “ Bujqėsia Organike dhe
mundėsitė pėr zhvillimin e saj nė Shqipėri”, mbėshtetur nga
RASP.
24-28
Nėntor 1997
Pjesėmarrje e suksesshme me
produkte organike nga i gjithė vendi nė Panairin Ndėrkombėtar tė
organizuar nė Tiranė dhe i mbėshtetur nga USAID.
10 Prill
1999
Workshop “Potenciali i Bujqėsisė
Organike nė Shqipėri” ku u prezantuan 13 diskutime, mbėshtetur
nga OXFAM.
Maj 2000-Dhjetor
2001
SHBO zbatoi projektin “
Biodiversiteti dhe praktikat e bujqėsisė organike nė zonėn e
Kurveleshit tė Sipėrm”, financuar nga UNDP GEF/SGP.
11 Dhjetor
2000
SHBO nė bashkėpunim me
Universitetin Bujqėsor tė Tiranės organizoi konferencėn
“Bujqėsia Organike – njė sfidė pėr bujqėsinė shqiptare”,
financuar nga USAID.
11 Dhjetor 2000
SHBO nė bashkėpunim me
Universitetin Bujqėsor tė Tiranės organizoi nė Hotel “Dajti”
tryezėn e rrumbullakėt “Bujqėsia Organike dhe Organizmat e
Modifikuara Gjenetikisht (OMGJ)”, financuar nga USAID.
31 Mars 2001
SHBO organizoi nė “Tirana
International Hotel” konferencėn “Eksodi rural dhe zhvillimi i
qėndrueshėm rural nė Shqipėri, Kroaci, Slloveni dhe Greqi”,
financuar nga OSFA (SOROS).
26 Janar 2001
SHBO ne bashkėpunim me Fondacionin
Avalon nė Hollandė dhe financuar nga HIVOS NETHERLANDS, fillon
zbatimin e projektit “Futja e Bujqėsisė Organike dhe imputi i
ulėt i Bujqėsisė sė Qėndrueshme nė Europėn Juglindore”.
01 Maj 2001
E financuar nga SDC Zvicėr, SHBO nė
bashkėpunim me Institutin e Kėrkimeve tė Bujqėsisė Organike (FiBL
- Forschungsinstitut fuer Biologischen Landbau) nė Frick, Zvicėr,
fillon zbatimin e projektit “Bujqėsia me nivel tė ulėt imputesh
nė Shqipėri”.
|
Aktivitetet
kryesore pėr vitin 2002
|
Roli i
grave pėr mė shumė tė ardhura dhe mbrojtja e
biodiversitetit.
Shoqata e Bujqėsisė
Organike nėn drejtimin e znj. Monika Spahivogli dhe
financuar nga SOROS, organizoi trainime me gratė e
zonave rurale gjatė muajve Tetor-Nėntor 2002.
Qėllimi kryesor i kėtij projekti ishte trajnimi i
grupeve tė grave tė zonave malore tė Tiranės (tė
Komunės sė Dajtit dhe Shėngjergjit) dhe tė komunės
sė Dhėmblanit nė Tepelenė, pėr mbledhjen e bimėve
spontane pėr qėllime tregtimi, gjė e cila jo vetėm
qė nxit ruajtjen e biodiversitetit nė kėto zona, por
edhe siguron tė ardhura pėr komunitetin.
Dialogu:
Shqipėria 2002 "Pėr Njė Zhvillim Tė Qėndrueshėm"
Lidhur me "Samitin
botėror pėr zhvillimin e qėndrueshėm" qė u mbajt nė
Johanesburg mė 26 Gusht – 4 Shtator 2002, dhe nė
solidaritet me qindra OJQ nė tė gjithė botėn, tė
cilat u takuan mė 30 – 31 Gusht nė kuadrin e kėtij
samiti, Shoqata e Bujqėsisė Organike nė bashkėpunim
me Agjensinė e Zhvillimit Ekonomik tė Qėndrueshėm”,
organizoi mė 30 Gusht 2002 nė hotel “Rogner”,
takimin me temė; "Dialogu: Shqipėria 2002 – Pėr njė
zhvillim tė qėndrueshėm"
Aktivitetet
kryesore pėr vitin 2003
Shoqata e Bujqėsisė
Organike nė bashkėpunim me Shoqatėn e Konsumatorėve
Shqiptarė, organizoi mė 15 Mars 2003 nė ambjentet e
Muzeut Historik Kombėtar, konferencėn “Shqipėria pa
OMGJ”. Qėllimi i kėsaj konference ishte
sensibilizimi i konsumatorėve shqiptarė mbi riskun e
mundshėm tė ushqimeve me OMGJ. Nė pėrfundim tė kėtij
aktiviteti, pjesėmarrėsit nėnshkruan deklaratėn
“Shqipėria pa OMGJ”. |

Nga takimi
"Shqipėria pa OMGJ"
|
|
Adresa:
Sheshi “Wilson” Rr. "Sami Frashėri", P. 20/10, Kati i 8-tė,
Kutia
postare 7466, Tiranė, SHQIPERI
Tel/Fax:
00355 4 250 575, Mob.: 00355 69 20 99 047
E-mail:
organic@icc-al.org / url:
www.organic.org.al
|